Małe kotki - rozwój kota od małego, jak zadbać o kocięta?

Najważniejsze informacje

• Kocie narodziny to czas, gdy kocięta są ślepe, głuche i całkowicie zależne od matki oraz ciepła otoczenia.
• Rozwój kota w pierwszych tygodniach można kontrolować przez regularne ważenie, bo zdrowe kocię powinno stale przybierać na masie.
• W pierwszych 3-4 tygodniach kluczowe jest mleko matki lub preparat mlekozastępczy, a nie mleko krowie.
• Odsadzenie i socjalizacja to podstawa dobrych nawyków i relacji z człowiekiem.
• Jeśli ciekawią Cię także inne rasy, poznaj najpiękniejsze rasy kotów.

Małe kotki to stworzenia, które dużo czasu poświęcają na zabawę i spanie. Kocięta dają wiele radości, ale wymagają też odpowiedniej opieki. Jak wygląda rozwój małego kotka? Jak zadbać o jego potrzeby? Przeczytaj, jak opiekować się kociętami na poszczególnych etapach ich rozwoju.

Spis treści:

1. Jak wygląda rozwój małych kotków?
2. Prawidłowy rozwój kota i tempo wzrostu
3. Karmienie małego kota przez pierwsze 4 tygodnie
4. Jak karmić małego kotka bez matki?
5. Odsadzenie - ważny etap w życiu kociąt
6. Jak opiekować się małymi kotkami po odsadzeniu?
7. Jakie jedzenie podawać kotom?
   • Zabawa z kotami, bardzo ważna
8. Często zadawane pytania dotyczące małe kotki
   • Kiedy mały kotek otwiera oczy?
   • Czy małe kotki mogą pić krowie mleko?
   • Kiedy można bezpiecznie adoptować małego kota?
   • Jak szybko powinien rosnąć zdrowy kotek?
   • Co jest najlepsze do jedzenia dla kota po odsadzeniu?

Jak wygląda rozwój małych kotków?

Ciąża u kotki trwa średnio około 63-65 dni. W miocie najczęściej rodzi się kilka kociąt, choć liczba młodych może być większa. 

Małe kotki przychodzą na świat ślepe i głuche, dlatego w pierwszych dniach liczy się ciepło, karmienie i bezpieczeństwo. Około 7. dnia zaczynają otwierać się kanały słuchowe, a między 8. a 12. dniem życia oczy stopniowo się otwierają. 

Przez pierwsze tygodnie kocięta nie potrafią dobrze regulować temperatury ciała, więc matka ogrzewa je i stymuluje do wypróżniania. Jeśli kocię zostaje bez matki, opiekę trzeba przejąć natychmiast, najlepiej w konsultacji z lekarzem weterynarii. 

Kotka wspomaga też prawidłowe wydalanie u kociąt i dba o czystość ich futerka. Jeśli kocięta stracą matkę, jej rolę powinna przejąć matka zastępcza (inna kotka w trakcie laktacji) lub człowiek. 

Po kilku dniach od narodzin u kociąt zaczyna rozwijać się zmysł słuchu. Jako ostatni ze wszystkich zmysłów uaktywnia się wzrok. 

Prawidłowy rozwój kota i tempo wzrostu

Prawidłowy przyrost masy ciała u nowonarodzonych kociąt to 100 g na tydzień. Zdrowe kocię w pierwszym tygodniu życia powinno podwoić swoją masę ciała, w drugim tygodniu - potroić, a w kolejnych tygodniach tempo wzrostu nieco maleje i oscyluje w granicach 10-13 g na dzień.

Taki przyrost masy ciała u kociąt utrzymuje się do 4.-5. miesiąca życia. Mniej więcej od 20. tygodnia życia dzienny przyrost masy ciała u kocura kształtuje się w granicy około 20 g, a u kotki - 11 g na tydzień.

Koty przestają rosnąć około 9. miesiąca życia (samice) i 12. miesiąca życia (samce). U kotów ras dużych, takich jak maine coon czy norweski leśny, całkowity czas wzrostu może się przedłużyć nawet do 2 lat.

Warto wiedzieć, że informacje o kocie takie jak ile lat żyją koty domowe, zależy w dużej mierze od profilaktyki w tym okresie.

Karmienie małego kota przez pierwsze 4 tygodnie

Kocięta zyskują 90% swojej odporności dzięki siarze, czyli pokarmowi, który kotka wytwarza przez pierwsze dni po porodzie.

Jest ona bogata we wszystkie niezbędne składniki odżywcze (białko, tłuszcz, cukry proste, witaminy i składniki mineralne), przeciwciała oraz enzymy wspomagające trawienie.

Po trzech dniach kotka zaczyna wytwarzać mleko, które podlega ewolucji  w trakcie rozwoju kociąt, np. wzrasta w nim zawartość wapnia, a spada zawartość żelaza, miedzi i magnezu.

W trzecim tygodniu życia wyrzynają się zęby mleczne u małego kotka. W związku z tym pokarm stały należy wprowadzać do diety kociąt od 2. do 4. tygodnia życia.

Początkowo powinna być to mokra karma dla kota, a także suche granulki namoczone w mleku matki lub preparacie mlekozastępczym.

Dla kociąt należy wybierać pełnoporcjową karmę dopasowaną do ich wieku, typu junior - jest ona dla nich łatwa do pogryzienia i strawienia, a także zawiera składniki odżywcze, których młode koty potrzebują do wzrostu i rozwoju.

Jak karmić małego kotka bez matki?

Samodzielne karmienie małego kotka po urodzeniu powinno odbywać się w porozumieniu z lekarzem weterynarii.

Pokarmem dla osieroconych kociąt do 2.-4. tygodnia życia powinien być specjalny preparat mlekozastępczy lub mleko innej kotki w czasie laktacji. Nie może to być krowie mleko ani mleko innego zwierzęcia niż kot domowy.

Nie wolno podawać preparatu mlekozastępczego wychłodzonym kocim noworodkom, ponieważ poniżej temperatury 35°C aktywność enzymów trawiennych jest zbyt niska, aby pokarm został prawidłowo strawiony i przyswojony. Najpierw należy ogrzać kocięta, a dopiero później rozpocząć karmienie.

Preparat mlekozastępczy podaje się za pomocą specjalnej butelki ze smoczkiem. Bardzo ważna jest częstotliwość podawania pokarmu.

Małe kotki powinny otrzymywać posiłki często, ale w bardzo małych porcjach. Kocie noworodki w 1. tygodniu życia są w stanie zjeść jednorazowo ilość pokarmu równą 10-15% swojej masy ciała.

Schemat karmienia preparatem mlekozastępczym jest zbliżony do karmienia małego kota przez matkę:

1. tydzień życia - karmienie kociąt co 2-4 godziny przez całą dobę, również w nocy,

2. tydzień życia - karmienie kociąt co 2-4 godziny z przerwą nocną (6-8-godzinną),

3. i 4. tydzień życia - kontynuacja karmienia preparatem mlekozastępczym oraz jednoczesne, stopniowe wprowadzanie jedzenia stałego (pełnoporcjowej karmy typu „kitten”).

Odsadzenie - ważny etap w życiu kociąt

Odsadzenie to proces odłączenia kociąt od kotki. Wyróżnia się dwa typu odsadzenia:

• Dietetyczne - następuje pomiędzy 6. a 8. tygodniem życia i polega na zakończeniu karmienia kociąt przez kotkę,
• Behawioralne - następuje pomiędzy 8. a 12. tygodniem życia i polega na całkowitym odłączeniu od matki. 

Około 6.-8. tygodnia życia kocięta są już przygotowane do samodzielnego jedzenia stałych pokarmów. Od tego momentu podawanie mleka dla kota nie jest dobrym pomysłem.

Wówczas młode koty tracą zdolność trawienia laktozy (cukru mlecznego), więc spożycie mleka może wywołać u nich problemy trawienne. Po odsadzeniu dietetycznym kocięta powinny jeszcze pozostać z matką przez około 2–4 tygodni.

Czas od 2. do 7.-8. tygodnia życia to u kotów okres tzw. socjalizacji pierwotnej. Jest to krótki, ale ważny etap w życiu kota, który w dużym stopniu wpływa na jego późniejsze zachowania i stosunek do opiekuna.

Chociaż w tym czasie najważniejszą rolę odgrywają matka i rodzeństwo, małe kotki muszą też poznać człowieka. Zwierzę uczy się właściwych relacji z kotami oraz przedstawicielami innych gatunków, w tym z człowiekiem.

Aby kot był przyjacielsko nastawiony do opiekuna, w tym czasie powinien być brany na ręce, głaskany i przytulany, ale nie może być jeszcze zabierany od kotki.

Po odsadzeniu behawioralnym kocięta są gotowe do zamieszkania w nowym domu. Idealnym momentem do adopcji jest 12. tydzień życia. Kocięta zbyt wcześnie odsadzone od matki mogą w dorosłym życiu wykazywać większą agresję w stosunku do innych kotów.

Z kolei kocięta odłączone zbyt późno (powyżej 12. tygodnia życia) zazwyczaj są nieufne w stosunku do ludzi i innych zwierząt.

W planie opieki warto też uwzględnić profilaktykę weterynaryjną, w tym zabieg kastracji i sterylizacji.

Jak opiekować się małymi kotkami po odsadzeniu?

W Twoim domu pojawiło się właśnie kocię i zastanawiasz się, co jedzą małe kotki po odsadzeniu od mleka matki? Podstawą ich diety powinna być pełnoporcjowa karma gotowa przeznaczona dla rosnących kotów (karma typu junior).

Dobra profilaktyka w tym czasie ma realny wpływ na zdrowie w dorosłości, a więc i na to, ile lat żyją koty domowe.

Jakie jedzenie podawać kotom?

Nową karmę wprowadzaj stopniowo, szczególnie jeśli kocię zmienia dom. Zmiana diety „z dnia na dzień” zwiększa ryzyko biegunki, a u młodych kotów odwodnienie może pojawić się szybciej niż u dorosłych.

Najczęściej sprawdza się przejście w około 7 dni:

• dzień 1-2: 25% nowej karmy, 75% dotychczasowej
• dzień 3-4: 50/50
• dzień 5-6: 75/25
• dzień 7: 100% nowej karmy

Można stosować żywienie mieszane (mokra + sucha), pamiętając, że mokra karma wspiera nawodnienie. Niezależnie od diety kocię powinno mieć stały dostęp do świeżej wody.

Sucha karma wspiera zdrowie zębów i pomaga usuwać płytkę bakteryjną, a mokra dostarcza dodatkową porcję wody dla kota, ponieważ charakteryzuje się wysoką wilgotnością.

Ważnym elementem opieki nad małymi kotkami jest regularna zabawa. Krótkie sesje (np. 10-15 minut) kilka razy dziennie pomagają rozładować energię, wspierają koordynację i uczą zasad „kociej komunikacji”.

Zapewnij zabawki do polowania (wędki, piłeczki, myszki) i bezpieczne miejsca do wspinaczki. 

Zabawa z kotami, bardzo ważna

Ważnym elementem opieki nad małymi kotkami jest też regularna zabawa z nimi.

Zapewnij swojemu ulubieńcowi zabawki (wędki, myszki, piłeczki) i inne atrakcje (drapak, osiatkowany balkon, zabawki interaktywne) i poświęcaj mu codzienne godziny na zabawę.

Po kilkunastominutowych harcach możesz poczęstować swojego ulubieńca smakołykiem - w ten sposób dbasz o zachowanie tzw. łańcucha łowieckiego u kota, który składa się polowania (zabawy), schwytania i zjedzenia ofiary (karmy) oraz odpoczynku.

Małe kotki - często zadawane pytania

Kiedy mały kotek otwiera oczy?

Najczęściej między 8. a 12. dniem życia oczy zaczynają się stopniowo otwierać, a proces może trwać kilka dni. Jeśli powieki są opuchnięte, pojawia się wydzielina lub kocię nie otwiera oczu długo po 2. tygodniu, potrzebna jest konsultacja weterynaryjna.

Czy małe kotki mogą pić krowie mleko?

Nie jest to dobry wybór. Mleko krowie ma inny skład niż mleko kotki i może wywoływać problemy trawienne, w tym biegunkę. W przypadku osieroconego kocięcia stosuje się preparat mlekozastępczy przeznaczony dla kociąt i dopasowany do ich potrzeb.

Kiedy można bezpiecznie adoptować małego kota?

Najczęściej za bezpieczny uznaje się moment, gdy kocię jest w pełni odsadzone, samodzielnie je i korzysta z kuwety, a także miało czas na naukę zachowań społecznych z matką i rodzeństwem. W praktyce zwykle dzieje się to w okolicach 8-12 tygodnia życia.

Jak szybko powinien rosnąć zdrowy kotek?

W pierwszych tygodniach zdrowe kocię zwykle przybiera około 7-15 g dziennie (orientacyjnie).

Najważniejszy jest stały trend wzrostu, dlatego warto ważyć kocię regularnie. Brak przyrostu masy przez kilka dni lub spadek wagi to sygnał, by skonsultować się z lekarzem weterynarii.

Co jest najlepsze do jedzenia dla kota po odsadzeniu?

Po odsadzeniu podstawą powinna być pełnoporcjowa karma dla kociąt typu „kitten”, dostosowana do szybkiego wzrostu. Zmiany karmy wprowadzaj stopniowo.

Przy diecie mieszanej pamiętaj o stałym dostępie do świeżej wody, bo nawodnienie wspiera układ moczowy i ogólne zdrowie młodego kota.